voedselverlies in de Brugse supermarkten: bachelorproef

 Bachelorproef rond transitie en voedselverlies
door mevr. Vanessa Aneca .

In eerste plaats werd er gekeken naar de voedseloverschot-ophalingen die nu al gebeuren bij supermarkten zijnde van Peter Clerckx (Ecoliving/soepcafe), SOBO en de KABA, daarom dat deze bachelorproef zich ook vooral focust op de zones 8000, 8200, 8310. Bakkers, slagerijen, kleinhandelaars zijn in deze bachelorproef nog niet opgenomen. Er gebeurde onderzoek naar de projecten van Food Act in Kortrijk en Foodsavers in Gent en hieruit komt een vergelijkend voorstel tot een voedseloverschotten-verdeel-platform in Brugge. Naar aanleiding van ondertekening van het Burgemeestersconvenant richtten we ons hierbij ook op 20 % reductie van voedselverlies (bij de supermarkten).

De belangrijkste resultaten uit de bachelorproef zijn de volgende:

*van de supermarkten die bevraagd zijn (zone 8000, 82100, 8310) is er  ong. 15.000kg voedseloverschot /week of 750.000kg/jaar!

*Peter Clerckx, KABA en SOBO halen samen 70.000 kg of 70 ton per jaar op = meer dan FOOD ACT Kortrijk maar inzameling kan beter en professioneler.

*als we hiervan 20% reductie (150 ton/jaar) willen bekomen (door herverdeling), besparen we ong 381.000 kg CO2 /jaar, dit betekent dat er na 4 jaar 20 % voedselbesparing een zelfde CO2 reductie bekomen wordt als 1 windturbines of 2540 zonneboilers plaatsen!

*door 20% voedselverlies te vermijden komt er ook meer voedsel beschikbaar voor mensen in armoede waardoor organisaties voor mensen in armoede voedingskosten kunnen besparen die voor andere zaken kunnen benut worden (vrijetijd, woonkwaliteit, etc.).

*er zijn ook mogelijkheden voor het uitbreiden van commerciële activiteiten met voedseloverschotten of nevenstromen (mits afspraken met schenker betreffende BTW-regelgeving).

Conclusie is dat de grote sterkte in Brugge is dat de basis er ligt: vanuit SOBO en de KABA  en de bottum-up initiatieven (soepcafe) die lopen. Verder en diepgaander onderzoek is nodig. Niet alleen om voedselafval ‘an sich’ te verminderen maar omdat de bachelorproef aantoont dat het een grote impact heeft op CO2-reductie!

Het aanvullend en versterkend karakter van een overkoepelend herverdeel-platform van voedseloverschotten  mag echter geen bedreiging zijn voor bestaande systemen, maar moet ze net versterken of ondersteunen.
De uitdaging ligt hem in het verbinden van die initiatieven, het professionaliseren ervan, het opschalen, om zo voor versterking te zorgen (ontwikkelen business model en een werkend samenwerkingsmodel tussen de verschillende initiatieven).

Hoe kunnen we dit doen met respect voor de initiatieven die er al zijn, en met respect voor het netwerk dat ieder op zich opgebouwd heeft?
Welke logistieke uitbouw moet dit hebben (hoe zullen de we distributie op een duurzame manier kunnen organiseren, is daar een locatie voor nodig en hoe zou die eruit moeten zien.  
Wie kan welke rol opnemen?
En kunnen we, naast de sociale organisaties ook andere organisaties (privé spelers, handelaars, …) aan de slag laten gaan met voedseloverschotten?

Met FLAVOUR (Food surplus and Labour, the Valorisation of Underused Resources ) zet Stad Brugge hierop in:  voedseloverschotten en de reductie ervan.

Terzelfdertijd wil de Stad inzetten op:  

  • de toegang tot gezond voedsel voor mensen in nood  
  • de creatie van jobs en het geven van toegang tot de arbeidsmarkt (sociale economie)

Specifiek zal de Stad inzetten op het opzetten van een voedseldistributieplatform dat alle lokale spelers verbindt en waardoor meer ingezet kan worden op het ophalen en verdelen van voedseloverschotten in Brugge. Hier wordt vanuit de dienst Leefmilieu nauw samengewerkt met de dienst sociale economie voor het opzetten van sociale tewerkstelling.

Dit project werd in februari 2019 opgestart en loopt van 2019-2022. Hier wordt samengewerkt met de dienst Leefmilieu en de dienst Sociale Economie.

Dit project heeft een budget van 450.200 euro waarvan 60% gesubsidieerd, de middelen worden vooral ingezet voor personeelskosten, communicatiekosten en de effectieve implementatie van een voedseldistributieplatform in Brugge. 

De Stad kon eerder al dankzij Europese subsidies een foodlab opzetten en een voedselstrategie uitbouwen. Deze voedselstrategie werd opgebouwd rond stadslandbouw en  korte keten, maar ook rond voedselverlies, waar dit project op inspeelt.